Schuldeisers

Hoe je ze te vriend ťn buiten de deur houdt!

schulden
Verklarende woordenlijst

(Aan)melding

Van een aanmelding is sprake als de naam en contactgegevens van de klant bij de schuldhulpverleningsorganisatie bekend zijn. De belangrijkste onderdelen van de aanmelding zijn ontvangen, informeren en verwijzen naar schuldhulpverlening. In de regel gaat het hier om korte gesprekken met bijvoorbeeld een baliemedewerker waarin de volgende onderdelen aan de orde kunnen komen: vragen naar reden van de melding/aard van het probleem, inschatting of er sprake is van een problematische situatie, uitleggen van procedure, rechten en plichten, nagaan of er sprake is van een acute situatie waarop crisisinterventie moet worden toegepast, nagaan of er sprake is van uitsluitingsgronden, afspraak maken voor intakegesprek. Het gaat hier om een activiteit die vooraf gaat aan de ‘intake’.

Reserveringen

Maandelijks sparen voor verplichtingen die niet maandelijks, maar met een langere interval moeten worden betaald.

Schuldsanering

Schuldsanering is het volledig oplossen van een schuldenpakket door het verstrekken van een saneringskrediet. Aan de hand van het VTLB wordt eerst de aflossingscapaciteit berekend. Aan de hand van de hoogte van dit bedrag wordt bepaald wat kan worden afgelost en dus geleend. Hiervoor wordt na aftrek van rente en kosten een krediet verstrekt, dat direct wordt uitgekeerd aan de schuldeisers. Hierna wordt alleen afgelost aan de kredietverstrekkende instantie. Hoewel dus bij een schuldsanering ook drie jaar wordt afgelost (aan de Kredietbank) is er geen contact meer met schuldeisers, omdat deze bij uitbetaling van het krediet (gedeeltelijk) zijn voldaan. Vaak zal er ook geen contact meer zijn met de schuldhulpverlenende instantie, omdat er geen controles plaatsvinden in de drie jaar van de schuldsanering. Mogelijkerwijs blijft wel sprake van budget- of inkomsten- of financieel beheer. Inkomsten verlagingen en verhogingen kunnen geen invloed meer hebben op het verstrekte krediet, en verlagen dus niet de aflossingsverplichting.

Schuldhulpverleningscontract

In het Schuldhulpverleningscontract worden enkele algemene afspraken vastgelegd met de klant over onder andere de wederzijdse rechten en plichten. Deze afspraken zijn voor alle klanten hetzelfde.

Recidive

Bij recidive kan een onderscheid worden gemaakt tussen twee vormen. De schuldenaar maakt, nadat de regeling is afgerond, opnieuw schulden en komt weer in de financiŽle problemen. De schuldenaar komt tijdens de looptijd van de schuldregeling in nieuwe financiŽle problemen en kan hierdoor niet langer aan zijn bestaande aflossingverplichtingen voldoen.

Schuldeiser

De schuldeiser is de persoon die een vordering heeft op de schuldenaar ook wel crediteur genoemd.

Rechtsbijstand

Als je juridische hulp nodig hebt dan kun je hiervoor, als je een laag inkomen hebt, een toevoeging krijgen. Dat betekent dat je alleen een kleine eigen bijdrage hoeft te betalen. Wanneer je in een schuldregeling of de WSNP zit, beschik je ook over een laag inkomen, maar je komt niet per definitie in aanmerking voor deze toevoeging. Probeer in overleg met je schuldhulpverlener een oplossing te vinden voor de kosten van rechtsbijstand.

Belanghebbenden

Het geheel van opdrachtgevers, schuldeisers, financiers (gemeenten), maatschappelijke organisaties (kerken, huisartsen, etc.) en betrokken wettelijke instanties die partij zijn in het proces van integrale schuldhulp-verlening en derhalve actief betrokken zijn bij het oplossen c.q. opheffen van de schuldenproblematiek.

Psychosociale begeleiding

Psychosociale begeleiding in het kader van schuldhulpverlening is het bieden van procesmatige, intensieve begeleiding. Deze begeleiding is gericht op de achterliggende psychosociale problemen waardoor de cliŽnt op dat moment niet in staat is om op een adequate manier aan zijn materiele situatie te werken. Deze vorm van hulpverlening zal vaak door het maatschappelijk werk worden verleend.

Crisisintake

In de crisisintake wordt nagegaan waar de crisis uit bestaat. Vervolgens wordt contact opgenomen met de betreffende instellingen en er wordt geprobeerd uitstel te bewerkstelligen bij bijvoorbeeld de woningcorporatie, het energiebedrijf of de deurwaarder. In de crisisintake wordt alleen de informatie verzameld die op dat moment relevant is voor het bestrijden van de crisissituatie. De crisisintake onderscheidt zich hierdoor van de normale intake.

Echtscheiding

In geval van een echtscheiding treden er geen veranderingen op wat betreft aansprakelijkheid. Dit geldt ook wanneer er een echtscheidingsconvenant wordt opgemaakt! De crediteuren hebben namelijk niets te maken met afspraken tussen jou en je ex-partner. Als je partner zich niet houdt aan wat er is afgesproken, bijvoorbeeld het aflossen van alle schulden in ruil voor het afzien van een alimentatieregeling, dan nog kunnen de schuldeisers bij jou terecht.

Verklaring ex. art. 285

Als schuldhulpverlening aan de hand van het minnelijk traject niet mogelijk is, kan een Verklaring ex. art. 285 worden afgegeven door de gemeente. Hierin wordt informatie gegeven over de financiele situatie van de schuldenaar en wordt de reden genoemd dat het minnelijk traject niet mogelijk was.

Referentiemodel

een integraal model opgesteld door het Landelijk Platform Schuldhulpverlening. Het model beschrijft het gehele werkproces van schuldhulpverlening: van aanmelding en intake tot en met de afsluiting van de hulpverlening en nazorg. Download hier de word versie Download hier de word versie

Integrale intake

Het doel van de integrale intake is goed inzicht te krijgen in de financiŽle situatie van de hulpvrager en nadrukkelijk daarbij de eventuele samenhang met immateriŽle problemen te onderzoeken. Tevens wordt onderzocht of de klant voldoende gemotiveerd is om een schuldhulpverleningstraject in te gaan. Een intake resulteert in een inventarisatie van schulden, berekenen van de aflossingscapaciteit, onderscheiden van schulden, inschatten van psychosociale omstandigheden en een advies voor een schuldhulpverlenings-traject

Overcrediteringsschuld

Een onjuiste inschatting van de eigen financiŽle mogelijkheden, waardoor teveel op krediet wordt gekocht. Dit zal uiteindelijk leiden tot een problematische schuldensituatie: er is gewoonweg meer geleend dan terugbetaald kan worden binnen een bepaalde termijn.

Bureau Kredietregistratie (BKR)

Landelijk bureau waar kredietverlening zoals hypotheekverplichtingen en schulden bij postorderbedrijven vastgelegd worden. Voor leden op naam opvraagbaar.

Preferente schulden

Juridische preferente schulden zijn schulden die volgens de wet voorang hebben boven andere schulden. De wet bepaalt, dat voorrang voortvloeit uit pand, hypotheek en voorrecht en andere in de wet aangegeven gronden. Voorbeelden van preferente schulden die de wet aanwijst zijn: Waterschapsbelasting eigen woninghypotheekhouder op de onroerende zaak en de woning Huurkoopsom: op de onroerende zaak Pandrecht: op het verpande goed Kosten faillissementsaanvraag: op alle goederen Inkomstenbelasting en premieheffing Teruggevorderde en verhaalde bijstand Kosten van verblijf bejaardenoorden Motorrijtuigenbelasting In de wsnp of schuldregeling krijgen schuldeisers met een wettelijke preferentie een twee keer zo hoge uitkering als de niet preferente schuldeisers.

Schuldensituatie

Iedereen die geld geleend heeft, zit in een schuldsituatie. Wie geld leent heeft schulden. Maar een schuldsituatie is niet per se een "problematische" schuldsitatie! Er is sprake van een "problematische" schuldsituatie wanneer een persoon of bedrijf niet meer zelfstandig in staat is om zijn schulden af te lossen. Tijdens een intake bij een schuldhulpverlenende instantie wordt met een vaste methode bepaald of sprake is van een problematische schuldsituatie.

Schuldhulpverlening

Schuldhulpverlening is het helpen van cliŽnten bij het vinden van een oplossing voor hun problematische schulden. Hierbij moet niet alleen worden gedacht aan financiŽle hulpverlening maar ook aan psychosociale begeleiding.

VTLB

Het VTLB is het Vrij Te Laten Bedrag, oftewel het minimale bedrag dat de schuldenaar maandelijks nodig heeft om van te kunnen leven. Deze berekening geschiedt volgens de NVVK methode en is overal in Nederland gelijk. De methode is gekoppeld aan de bijstandsnorm, maar houdt rekening met individuele vaste lasten, zoals huur, energie, kosten voor het werk, ziekenfonds en soms ook bijvoorbeeld alimentatie.

Derdenbeslag

Een schuldeiser kan voor zijn vordering ook beslag leggen onder derden. Zo kan er beslag gelegd worden bij de bank op je bankrekening of bij je werkgever op je salaris, oftewel bij iedereen van wie je nog geld te goed hebt. Hiervoor is wel toestemming van de rechter nodig. Indien het saldo van je bankrekening negatief is op de dag van beslaglegging, kan de schuldeiser hier geen beslag op leggen. Bij je salaris ligt dit anders omdat je daar in feite voortdurend geld tegoed hebt.

Casemanager

Het gehele proces wordt afgestemd door een casemanager. Deze persoon (her)kent zowel financiŽle als psychosociale problemen en hun samenhang, is goed op de hoogte van de mogelijkheden en beperkingen van de integrale schuldhulpverlening en is in staat de schuldenaar te motiveren en te stimuleren. De case-manager is de centrale figuur in het schuldhulpverleningstraject, hij verbindt de belangen van schuldeiser, schuldenaar en samenleving. De casemanager wordt ook wel procesbewaker genoemd.

Sociaal Raadslieden

Deze organisatie verricht in veel gemeenten veel preventief werk op het gebied van schulden, doordat zij mensen onder andere helpen bij het invullen van formulieren en het aanvragen van inkomensverruimende maatregelen. Kijk voor meer informatie hier!

Budgetvoorlichting

Budgetvoorlichting is het geven van informatie en advies over rondkomen met het besteedbare inkomen. Budget voorlichting kan gericht zijn op twee doelgroepen: de individuele burger en de professionele hulpverlener. Budgetvoorlichting heeft voornamelijk een preventieve werking.

Executoriaal beslag

Nadat conservatoir beslag is gelegd wordt een gerechtelijke procedure gestart om de schuldenaar te veroordelen tot betaling van het verschuldigde. Zodra de veroordeling heeft plaatsgevonden wordt het conservatoir beslag een executoriaal beslag. Met andere woorden: de deurwaarder mag namens de schuldeiser overgaan tot openbare verkoop (executie).

Conservatoir beslag

Is een schuldenaar te laat met betalen dan kan de schuldeiser voorlopig (conservatoir) beslag leggen op loon, inboedel of andere waardevolle eigendommen. De goederen waarop beslag is gelegd mag je niet meer verkopen of verwijderen. Het loon waarop beslag is gelegd wordt gereserveerd voor de schuldeiser en daar kun je geen gebruik meer van maken: je kunt het dan dus niet meer uitgeven.

Kwijtschelding gemeentelijke belastingen

Of de gemeentelijke belastingen worden kwijtgescholden verschilt per gemeente: meestal wordt er kwijtschelding verleend als het inkomen op of rond het wettelijk minimum ligt en er per maand minder dan ongeveer € 136,- wordt afgelost. Los je een hoger bedrag af, dan krijg je meestal geen kwijtschelding. In het WSNP-traject worden de gemeentelijke belastingen soms niet kwijtgescholden. Door een wijziging in wetsinterpretatie is het nu echter ook mogelijk om voor kwijtschelding in aanmerking te komen als je in de WSNP zit. Veel instanties zijn hier nog niet goed van op de hoogte.

Schuldbemiddeling

Bij een schuldbemiddeling doet de schuldhulpverlener een voorstel aan de schuldeisers waarin staat welk bedrag je maandelijks kunt aflossen. Dit is je inkomen verminderd met het zogenoemde Vrij Te Laten Bedrag (VTLB). Het VTLB is het bedrag dat je maandelijks mag overhouden van je inkomen om van te leven en is ongeveer even hoog als de bijstandsnorm. Het bedrag boven het VTLB moet je dus gebruiken om je schulden af te lossen. Extra inkomsten die je tijdens deze drie jaar ontvangt, moet je ook gebruiken om je schulden af te lossen. Minstens ťťn keer per jaar moet je terug komen bij de schuldhulpverlener voor controle. Tijdens dit gesprek moet je bewijzen laten zien van je inkomstensituatie in de afgelopen periode. Bij schuldbemiddeling houd je gedurende drie jaar mogelijkerwijs contact met de schuldeisers en schuldbemiddelende instantie. Inkomstenverhoging betekent meestal meer afdragen; inkomstenverlaging betekent meestal minder afdragen.

Gefailleerde / Saniet

De gefailleerde of failliet is de persoon die failliet is verklaard. In de WSNP spreekt men van de saniet. In een surseance van een sursiet.

Bewindvoerder

De Bewindvoerder heeft een belangrijke rol bij de uitvoering van de wsnp. Hij zorgt voor de uitvoering van de wsnp. Zo onderzoekt hij de schulden, de inkomsten en de boedel van de schuldenaar, stelt het saneringsplan bij en informeert de schuldeisers en de rechter-commissaris over het verloop van de de schuldregeling en bijzonderheden als bijvoorbeeld de verificatie vergadering. Hij wordt gecontroleerd door de rechter-commissaris.

Budgetplan

Volledig op de persoonlijke situatie van de klant toegesneden plan voor het betalen van zijn verplichtingen binnen de ruimte van het inkomen.

Schuldhulpverlener

Een schuldhulpverlener is de intermediair (in het minnelijke traject) tussen de schuldenaar en de schuldeisers. In beginsel behartigt hij de belangen van beiden. Het is doorgaans een medewerker van een kredietbank, een sociale dienst of een maatschappelijk werker. Ook zijn schuldhulpverleners vaak gedetacheerd bij gemeentes, maar werkzaam voor particuliere instanties.

Rechter commissaris

De rechter commissaris houdt toezicht op het handelen van de curator in een faillissement in het wettelijk traject en op dat van een bewindvoerder in de WSNP en surseance van betaling.

Budgetbeheer

Bij budgetbeheer opent de gemeente, de kredietbank of je bewindvoerder een zogenaamde budgetbeheerrekening voor je. Zelf krijg je hiervan geen pinpas of overschrijvingskaarten. Al je inkomsten komen op deze speciale rekening terecht en al je rekeningen worden ervan betaald. Eens per week of per maand ontvang je een bedrag op je eigen rekening. Dit kun je vrij besteden aan de boodschappen, kleding en aan andere persoonlijke uitgaven.

Hulpverleningsplan, plan van aanpak

In het hulpverleningsplan staat beschreven hoe en op welke termijn de schuldenproblematiek wordt aangepakt. Het plan hoeft niet tot in detail te zijn uitgewerkt, wŤl is tenminste globaal aangegeven of een schuldregeling, psychosociale begeleiding en/of ander hulpverlening nodig is. Een hulpverleningsplan is vastgesteld indien zowel de schuldhulpverlener als de klant deze heeft ondertekend.

Concurrente schulden

Alle schulden die niet juridisch preferent zijn, zijn concurrent. Zij hebben geen voorrang en moeten allemaal gelijk worden behandeld. In de praktijk beroepen sommige schuldeisers (verhuurders, openbare nutsbedrijven, verzekeringsmaatschappijen etc.) zich op een zogenaamde feitelijke of sociale preferentie. Deze schuldeisers zijn niet preferent in de wettelijke zin en dienen dan ook gewoon als concurrente schuldeisers te worden behandeld.

Budgetbegeleiding

Je kunt de gemeente vragen om budgetbegeleiding. Samen met een budgetconsulent zet je dan je inkomsten en uitgaven op een rijtje. Je bekijkt in overleg welke rekeningen er allemaal betaald moeten worden. Je kunt bijvoorbeeld afspreken dat je de huur, de rekening van het energiebedrijf, verzekeringen en aflossingen voortaan automatisch overmaakt. Ook ga je samen met de budgetconsulent na hoeveel 'leefgeld' je nodig hebt. Tot slot kan de budgetconsulent je adviseren hoe je kunt sparen voor grote uitgaven.

Leefgeld

Bedrag dat wekelijks, tweewekelijks of maandelijks beschikbaar is voor het dagelijks levensonderhoud.

NVVK- methode

NVVK-methode is de manier om de aflossingscapaciteit van een schuldenaar te berekenen. Bij deze methode wordt voor de schuldenaar een minimaal inkomen vastgesteld om van te leven. Op dit inkomen zijn bepaalde correctieposten van toepassing. Het leefgeld na aftrek van de vaste lasten is daarbij gelijk voor mensen in een vergelijkbare situatie, ongeacht de hoogte van het Vrij Te Laten Bedrag

Aflossingscapaciteit

Aflossingscapaciteit is het bedrag dat beschikbaar is voor schuldaflossing. Om dit bedrag te berekenen wordt gebruik gemaakt van NVVK-methode. Je krijgt te horen wat het bedrag is dat je maandelijks te besteden krijgt: het Vrij Te Laten Bedrag. Alles daarboven is aflossingscapaciteit.

Primaire lasten

Kosten van eerste levensbehoeften die voor elk huishouden maandelijks terugkeren.

Budgetbeheerrekening

De betaalrekening voor budgetbeheer: op deze speciaal geopende rekening bij een (commerciŽle) bank wordt het inkomen ontvangen. Alle vaste lasten en het huishoudgeld worden hiervan afgeschreven. Reserveringen en de afloscapaciteit blijven er staan voor het doel waar ze voor zijn.

Overlevingsschuld

Problematische schulden die ontstaan in huishoudens waar het inkomen in geen verhouding staat tot de onvermijdelijke (vaste) lasten en waar perspectief op verbetering van het inkomen ontbreekt.

Budgethulp

Een geÔntegreerde vorm van budgetbeheer en begeleiding aan klanten die in een problematische schuld-situatie dreigen te raken of daarin al verkeren. Budgethulp kan door ťťn schuldhulpverlener, geÔntegreerd uitgevoerd worden (hulpverlenersmodel). Deze kan ook door meerdere schuldhulpverleners, budget-beheerder en budgetbegeleider uitgevoerd worden (samenwerkingsmodel).

Integrale schuldhulpverlening

Integrale schuldhulpverlening is een samenhangend hulpaanbod van preventie tot en met zorg voor uitvallers met als doel zowel financiŽle problemen als de oorzaak hiervan op te lossen op basis van een een-duidige doelstelling en een eenduidige methodiek.

Problematische schuldsituatie

De situatie waarin van een natuurlijk persoon redelijkerwijs is te voorzien dat hij niet zal kunnen voortgaan met het betalen van zijn schulden of waarin hij heeft opgehouden te betalen, bepaald op basis van de in bijlage 1 van de Gedragscode Schuldregeling NVVK opgenomen criteria. (Bron: “Gedragscode Schuld-regeling” van de NVVK)

Gewone meerderheid

Mogelijk vereiste voor aanvaarding van een akkoord: instemming van meer dan de helft van de ter zitting verschenen crediteuren, voor meer dan de helft van de totaal door hen ingediende schulden.

Gekwalificeerde meerderheid

Mogelijke vereiste voor aanvaarding van een akkoord: instemming van meer dan tweederde van de crediteuren voor meer dan drievierde van de totaal openstaande schulden.

Secundaire lasten

Individueel bepaalde overige vaste lasten.

Verificatie

Verificatie wordt gedaan door de schuldhulpverlener, curator of bewindvoerder. De gegevens die door de schuldenaar zijn verstrekt, worden nagetrokken. Denk hierbij vooral aan een brief naar de schuldeisers om te controleren of het opgegeven schuldbedrag klopt.

Gerechtelijke procedure

De kosten worden nog hoger zodra een gerechtelijke procedure wordt gestart. De schuldeiser vraagt dan aan de rechter om je te veroordelen tot betaling van het verschuldigde bedrag. Daarbij wordt in dat geval het bedrag verhoogd met de wettelijke rente 5% en gerechtelijke kosten. Is de rechter het eens met het het verzoek dan wordt je veroordeeld tot betaling van het bedrag. Als je niet naar de zitting komt wordt je veroordeeld tot het betalen van het verschuldigde bedrag. Na de zitting brengt de deurwaarder een betalingsbevel uit en heb je nog twee dagen de tijd om te betalen. Doe je dat niet dan kan de deurwaarder beslag leggen en gelijkertijd een datum voor openbare verkoop vaststellen.

Gemeenschap van goederen

Als je in algehele gemeenschap van goederen bent getrouwd, zijn jij en je partner volgens de Nederlandse wet beide aansprakelijk voor de schulden van de huishouding. Voor de andere schulden is alleen de persoon aansprakelijk die de schuld is aangegaan. De schuld kan echter door de schuldeiser worden verhaald op het gemeenschappelijk vermogen (indien aanwezig). In dat geval zullen beide echtgenoten geconfronteerd worden met de schuldeiser. In de regel zal dan ook voor beide echtgenoten samen een schuldregeling worden toegepast, zowel in het minnelijk als in het wettelijk traject.

Compensatieschuld

Problematische schuld als gevolg van een alcohol-, drugs- en/of gokverslaving en ook de mensen met een ‘gat in de hand’ of met een kooplust als compensatie voor een structureel gebrek aan psychisch welbevinden.

Bodembeslag

Als er betalingsachterstanden zijn bij de belastingdienst, kan de Ontvanger der Belastingdienst opdracht geven aan de belastingdeurwaarder tot het leggen van zogenaamd bodembeslag. Hierbij wordt beslag gelegd op alle goederen die zich bevinden op de bodem van de belastingschuldige, die dienen ter stoffering van die bodem. Met andere woorden: er kan beslag gelegd worden op alle spullen die aanwezig zijn in de ruimte waar je op dat moment verblijft (bijv. in het huis waar je woont, ongeacht of je huurder of eigenaar bent). Het beslag kan zelfs gelegd worden op spullen van anderen, indien deze aanwezig zijn op die bodem. Ook hier geldt dat als je geen betalingsregeling treft met de Ontvanger, er een openbare verkoop zal worden gehouden. Aangezien de verkoop meestal heel weinig oplevert, kan de deurwaarder vervolgens opnieuw beslag leggen

Voorlopige teruggaven van de belastingdienst

Als je deze zelf rechtstreeks van de belasting ontvangt, hetzij per maand hetzij ťťn keer per jaar, tellen ze volledig mee als inkomen in een schuldregeling. We hebben het hierbij over voorlopige teruggaven zoals bijvoorbeeld de (aanvullende) kinderkorting, de (aanvullende) combinatiekorting, de (aanvullende) ouderenkorting en gehandicapten korting. Deze zijn veelal vooraf bekend. Wanneer je jaarlijks achteraf een belastingteruggaaf krijgt komt deze in principe ook aan de schuldeisers ten goede. Gaat het om jaarlijkse teruggaven achteraf die te voorzien zijn, dan zal de schuldhulpverlener aan u vragen deze voortaan maandelijks te laten uitbetalen. Te denken valt aan aftrek in verband met alimentatie of hypotheekrente. Bij een schuldbemiddeling zijn alle extra inkomensten gedurende drie jaar voor de schuldeisers. Bij een saneringskrediet ligt het iets anders: gaat het om belastingteruggaven die niet te voorzien waren op het moment van verstrekken van het saneringskrediet, dan kunnen deze niet meer worden verrekend in het krediet. Omgekeerd geldt ook dat belastingaanslagen, opgelegd nadat het saneringskrediet is uitbetaald, niet kunnen worden meegenomen in de sanering van schulden.

Schuldregelen

Schuldregelen is het geheel van activiteiten in het kader van het regelen van (problematische) schulden. Bij een schuldregeling kan een combinatie van schuldbemiddeling en schuldsanering voorkomen.

Algemeen vermogensrecht

In geval van samenwonen is het algemeen vermogensrecht van kracht. Schuldeisers kunnen in dit geval alleen degene die de schuld is aangegaan aansprakelijk stellen. Een uitzondering geldt voor goederen die voor gemeenschappelijke huishouding zijn aangegaan, hiervoor kunnen beide partners verantwoordelijk worden gehouden. Of het verstandig is om voor beide partners een schuldregeling te treffen, is niet direct te zeggen. Als veel schulden gemeenschappelijk zijn waardoor beide partners een problematische schuldsituatie hebben, dan lijkt dit het verstandigst. In andere gevallen lijkt een schuldregeling voor ťťn van beide partners niet noodzakelijk.

Huwelijkse voorwaarden

Indien er problematische schulden zijn en de echtgenoten zijn gehuwd onder huwelijkse voorwaarden, is alleen de persoon aansprakelijk die deze schulden is aangegaan. De schuldeisers hebben wettelijk geen verhaal op het vermogen van de andere echtgenoot. Een uitzondering geldt indien de schulden voor de gemeenschappelijke huishouding zijn aangegaan, dan zijn beide echtgenoten aansprakelijk. Er zal dan ook voor beide echtgenoten een schuldregeling moeten worden getroffen. Is er van schulden voor de gemeenschappelijke huishouding geen of nauwelijks sprake dan is het mogelijk voor een van beide partners een schuldregeling op te zetten. De andere partner hoeft dan dus niet mee te betalen aan de schulden. Wel moet deze partner bij een eigen inkomen, bijdragen aan de nieuwe kosten van de gemeenschappelijke huishouding.

Psychosociale hulpverlening/begeleiding

Vaak speelt bij problematische schuldenaren een achterliggende psychosociale problematiek op verschillende leefgebieden. Psychosociale begeleiding bestaat dan uit het bieden van procesmatige, intensieve begeleiding omdat de klant op dit moment nog niet in staat is adequaat aan zijn materiele situatie te werken. Ook kan de klant gemotiveerd en ondersteund worden tijdens (een gedeelte van) zijn aflossingsperiode. Bij langdurende of specialistische begeleiding wordt doorverwezen naar tweedelijns hulpverleningsinstellingen.

Curator

Een curator wordt door de rechtbank benoemd in een faillissement. De curator is belast met het beheer en de vereffening van de failliete boedel. Hij treedt met name op voor de belangen van de schuldeisers.

Preventie

∑ Primaire preventie Primaire preventie heeft tot doel te voorkomen dat mensen ooit in de problematische schulden raken, c.q. het voorkomen van nieuwe gevallen. Primaire preventie richt zich dan ook op iedereen die risico loopt. ∑ Secundaire preventie Bij secundaire preventie gaat het om vroegtijdige onderkenning, opsporing en behandeling, meestal bij specifieke risicogroepen. Ook het opsporen van risicofactoren behoort tot de secundaire preventie. Voorwaarde is een goed onderzoek naar specifieke risicogroepen en analyse hiervan. ∑ Tertiaire preventie Tertiaire preventie richt zich op situaties waarbij al sprake is van problematische schulden. De curatieve hulp, begeleiding en andere maatregelen zijn hier bedoeld om de bestaande problemen op te lossen terwijl de preventieve activiteiten in feite nazorg zijn. Hier komt ook het cyclisch karakter van integrale schuldhulpverlening naar voren. Goede curatieve hulp en nazorg hebben als zodanig weer een preven-tieve werking. Tertiaire preventie is bedoeld om erger, zoals terugval, recidive of chronisch worden te voorkomen.

Overeenkomst budgetbeheer

Contract waarin alle rechten en plichten van klant en kredietbank vastliggen.

Bijzondere bijstand

Deze vorm van bijstand wordt verleend door de gemeente als je noodzakelijke uitgaven hebt die niet vallen onder het gewone levensonderhoud. De toekenning hiervan is afhankelijk van je inkomen zonder rekening te houden met de schuldregeling.

Schuldenaar

De schuldenaar is de persoon die schulden heeft ook wel debiteur genoemd.

Aanpassingsschuld

Als gevolg van een onverwachte daling van het inkomen, veelal door werkloosheid of relatiebreuk.

Klantsysteem

Psychosociale problemen zijn vaak gedeelde problemen. Twee personen of een heel gezin delen hun relatie- en opvoedingsproblematiek; een samenwonend paar deelt samen de schuldenproblematiek; buren delen hun ruzie; enzovoort. In het maatschappelijk werk spreekt men dan ook van “klantsysteem”. Een klant-systeem kan zijn samengesteld uit ťťn of meerdere personen (klanten) (Bron: Informatiemodel AMW, 2000).